Kontrola jakości i procedura kliniczna HDR brachyterapii prostaty z wykorzystaniem ultrasonografii transrektalnej

Yuliya Bonakhava: Kontrola jakości i procedura kliniczna HDR brachyterapii prostaty z wykorzystaniem ultrasonografii transrektalnej, 15, 2026, 283-288.

Streszczenie

HDR brachyterapia (brachyterapia wysokiej dawki) jest skuteczną metodą leczenia raka gruczołu krokowego umożliwiającą precyzyjne dostarczenie wysokiej dawki promieniowania do planowanej objętości docelowej (PTV) z jednoczesną ochroną narządów krytycznych (OAR). Kluczowym elementem procedury jest dokładna rekonstrukcja igieł w oparciu o ultrasonografi ę transrektalną (TRUS), która stanowi standard śródoperacyjnego obrazowania. Dokładność rekonstrukcji igieł zależy od jakości obrazu, kalibracji sondy, precyzji systemu stepper–template oraz doświadczenia operatora. Badania wskazują, że błędy rekonstrukcji w warunkach klinicznych mogą przekraczać 2 mm, co ma istotne znaczenie dla rozkładu dawki. W pracy przedstawiono szczegółowe wymagania techniczne dotyczące TRUS, systemu stepper i szablonu oraz systemu planowania leczenia (TPS). Omówiono kluczowe testy kontroli jakości (QA) dla każdego komponentu, w tym ocenę rozdzielczości geometrycznej, kalibrację prędkości dźwięku, dokładność liniową i kątową steppera, pomiar długości igieł, zgodność TPS z fantomem, aktywność źródła ¹⁹²Ir, test dummy/source coincidence, konturowanie PTV, rekonstrukcję igieł oraz niezależną weryfi kację dawki. Następnie opisano praktyczny workfl ow kliniczny: przygotowanie pacjenta i stanowiska, implantację igieł pod kontrolą TRUS, planowanie leczenia w TPS, QA przed podaniem dawki oraz postproceduralną dokumentację. W dyskusji podkreślono znaczenie standaryzacji procedur QA zgodnie z wytycznymi międzynarodowymi (AAPM, GEC-ESTRO, IAEA) oraz wskazano na nowe możliwości automatyzacji rekonstrukcji igieł z wykorzystaniem systemów śledzenia elektromagnetycznego (EMT). Wnioski podsumowują kluczowe elementy procesu QA niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów i powtarzalności zabiegów.

Słowa kluczowe: HDR brachyterapia, rak gruczołu krokowego, TRUS, rekonstrukcja igieł, kontrola jakości (QA), śledzenie elektromagnetyczne (EMT)