Testy kontroli jakości dla technik stereotaktycznych, realizowanych na akceleratorach medycznych z ramieniem C. Zalecenia PTFM

Agnieszka Walewska, Edyta Fujak, Damian Kabat, Dominika Oborska-Kumaszyńska, Joanna Kamińska, Paweł Wołowiec, Tomasz Piotrowski: Testy kontroli jakości dla technik stereotaktycznych, realizowanych na liniowych akceleratorach medycznych z ramieniem C. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej, 15, 2026, 235-258.

Wstęp

Niniejsze opracowanie zawiera zalecenia dotyczące testów kontroli jakości w technikach stereotaktycznych, realizowanych na liniowych akceleratorach medycznych z ramieniem C, wyposażonych w zintegrowane systemy obrazowania wiązkami kV. Zostało ono przygotowane przez grono specjalistów fizyki medycznej pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej, w oparciu o aktualną literaturę oraz doświadczenie kliniczne autorów. Zalecenia mają charakter uzupełniający, wynikający ze specyfiki radioterapii stereotaktycznej. Nie stanowią przepisów prawnych ani nie są sprzeczne z innymi wytycznymi, rekomendacjami czy obowiązującymi regulacjami dotyczącymi zarówno kontroli jakości, jak i ochrony radiologicznej.

Celem publikacji jest wsparcie fizyków medycznych w przygotowaniu wewnętrznych programów zapewnienia jakości dla technik stereotaktycznych oraz podniesienie poziomu bezpieczeństwa podczas stosowania tych technik.

W dokumencie wymieniono wybrane, dostępne na rynku przyrządy pomiarowe oraz fantomy w celu dokładniejszego opisu sposobu wykonania testu. Nie oznacza to rekomendacji ani poparcia dla konkretnego producenta, ani stwierdzenia, że wymienione przyrządy lub fantomy są niezbędne lub najlepsze spośród dostępnych. Jedynym celem jest wskazanie cech, jakie zdaniem autorów, powinny posiadać stosowane układy pomiarowe. Wybór przyrządów i metod pomiarowych pozostaje w gestii specjalisty fizyki medycznej i powinien być zgodny z obowiązującymi przepisami, rekomendacjami lub normami międzynarodowymi, aktualną wiedzą, a także potrzebami klinicznymi, z uwzględnieniem ograniczeń dostępnego wyposażenia.

Zalecenia odzwierciedlają aktualny, w momencie ich opracowania, stan technologii i zastosowań klinicznych. Ze względu na dynamiczny rozwój technik radioterapii zaleca się okresową weryfikację i aktualizację dokumentu. Odpowiedzialność za sposób wdrożenia zaleceń zawartych w niniejszym dokumencie spoczywa na użytkowniku.

Autorzy, osoby konsultujące oraz wydawcy niniejszej publikacji nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne błędy lub szkody wynikające z niewłaściwej interpretacji zawartych w niej treści.